Techtalk: Wat Tesla heeft geleerd van de videorecorder oorlog

donderdag 10 september 2015

Een paar jaar geleden las ik in de krant een kop die mijn aandacht trok. De CEO van Tesla Motors, Elon Musk, maakt zijn patenten open source en zegt sorry dat ze dit niet eerder deden. Ik had op dat moment nog nooit gehoord van Tesla, ik heb niet zoveel met auto’s, dus om heel eerlijk te zijn had ik de indruk dat het om een klein, onbekend bedrijf met 3 fulltimers ging. Dus waarom de wereld niet zonder hun technologie kon was me niet direct duidelijk. Nou, dat heb ik geweten!

We zijn inmiddels een paar jaar verder en Tesla’s CEO Elon Musk blijkt momenteel King of Cool Tech. Ik kan geen krant open slaan zonder dat het over zijn futuristische innovaties gaat. Nu.nl bericht over het aantal designers dat overstapt van Apple naar Tesla. LinkedIn staat vol met blogs over de aanpak van Tesla. En als ik op straat een bolide voorbij zie rijden die zo uit ‘Back to the future’ lijkt te komen staat dan daar steevast een T-vormig embleem op de bumper. En die Elon Musk? Dat blijkt ook nog eens een oprichter van Paypal, niet zomaar iemand dus.

Videorecorder oorlog

In de jaren tachtig brak de videorecorder door, waarbij er twee systemen streden om de markt: Betamax en VHS. Betamax wordt nog steeds genoemd als de technologisch superieure van de twee, maar VHS werd het populairst. Omdat niemand zijn film wilde uitbrengen op twee verschillende platforms (dat is immers duur) stierf Betamax een stille dood. De overlevingskans van een nieuwe technologie zit dus niet alleen in de kwaliteit ervan, maar ook vooral in hoeveel mensen het gaan gebruiken. Dit is iets wat Tesla goed lijkt te begrijpen. Traditioneel zou een bedrijf zijn innovaties zo zwaar mogelijk patenteren, maar juist door iedereen toegang te geven heb je kans dat er meer mensen mee aan de slag gaan en neemt de overlevingskans van je technologie sterk toe.

Open source 101

Een klein voorbeeld van open source: iedereen die wel eens een vliegticket heeft geboekt kent het wel. Een aanklikbare kalender. Op de basisstructuur van die kalender heeft iemand ooit weken lopen programmeren. Schrikkeljaren inbouwen, wisselende aantal dagen per maand, je kunt het je misschien wel voorstellen. Op een dag is het klaar. In de IT is het dan vrij gebruikelijk je werk te delen. Andere mensen kunnen het dan niet alleen gratis gebruiken maar er ook aan bijdragen. Een tweede programmeur kan zorgen dat de maandnamen aangepast kunnen worden naar een andere taal, weer iemand anders kan bepaalde datums een andere kleur geven (bijvoorbeeld voor een speciaal actietarief!) enzovoort.

Omdat iedereen zijn aanpassingen weer deelt met het ‘platform’ kunnen alle gebruikers profiteren van bijdragen van elkaar. Het gevolg hiervan is dat veel open source platforms zich in razend tempo ontwikkelen, sneller dan systemen of talen die door ‘closed source’ bedrijven worden gemaakt en die meer uitgeven aan patent juristen dan aan engineers.

Recruitment vijver

Een ander bijkomend voordeel: veel open source platformen zijn heel goedkoop waardoor bijvoorbeeld studenten er vrijwel gratis mee kunnen experimenteren. In een sector waarin iedereen op zoek is naar het beste engineering talent denk ik dat dit een groot voordeel is van de open source move van Tesla. Technische studenten kunnen nu eenvoudig bekend (en ge-enthousiasmeerd) raken met de uitvindingen van Tesla en wellicht zelfs de technologie nog een paar stapjes vooruithelpen. Zoals we hebben gezien bij de Betamax kon dat actief gebruik wel eens de doorslag geven.

Op deze manier is Tesla niet zomaar een autoproducent maar het overheersende platform voor snel oplaadbare, ubervette elektrische auto’s.