Verslag Compliance Congres

Compliance als kans

‘Wat moet een compliance officer in huis hebben?’ Er werd driftig geschreven door de deelnemers. Want het antwoord op die vraag is niet in één zin te vatten. Compliance is recht; het geheel van wetten en regels waar organisaties zich aan dienen te houden. Maar compliance is ook ethiek; het handhaven van de normen en waarden die een bedrijf er op na wil houden. En compliance is communicatie: wat is het effect van ons gedrag op hoe anderen ons zien? De vraag die aan het begin van de dag door gastspreker Gert Demmink werd gesteld, zou dan ook nog vaak terugkomen.

Het prachtige Slot Zeist vormde donderdag 14 mei het decor voor het congres ‘Compliance als kans’ dat werd georganiseerd door Brunel Legal en Elsevier Congressen. Zeventig deelnemers die dagelijks met compliance te maken hebben – van bedrijfsjuristen tot directieleden – gingen daar met elkaar in gesprek over de laatste ontwikkelingen in één van de boeiendste vakgebieden van dit moment. Compliance is hot, mede dankzij de financiële crisis en de zware economische omstandigheden waaronder de wereld zucht.

Bonussen
Discussieleider en dagvoorzitter was prof. dr. Isabelle Maignan, hoogleraar Compliance aan de VU Amsterdam en werkzaam bij de AFM, toezichthouder op financiële instellingen. Met veel humor wisselde de geboren Française (‘kuun je et oren?’) moeiteloos haar twee petten, waardoor ze net zo makkelijk praatte over samenwerking tussen bedrijfsleven en toezichthouders, als over de toekomst van het vak: “Laten we als beroepsgroep de raad van bestuur dwingen ons te betrekken in de discussie over bonussen en beloning.”

“Risicobeheersing is het nieuwe toverwoord”

‘Waar houdt onze verantwoordelijkheid op?’
Die wens naar meer gewicht voor de compliance officer binnen een organisatie, kwam ook naar voren in een paneldiscussie onder leiding van Ken van der Wolf, Senior Legal & Compliance Counsel bij Ahold. Hij constateert een grote overlap met corporate social responsibility en vroeg het panel: “wat is onze verantwoordelijkheid en waar houdt die op?” Het panel, bestaande uit de compliance leiders van Essent, ING en Mexx, en een toezichtcoördinator van OPTA, kon daar geen eenduidig antwoord op geven. Maar over één ding waren de mannen het unaniem eens: compliance is te belangrijk om er ‘even’ bij te doen. De financiële crisis heeft bewezen wat er gebeurt als bedrijven niet compliant zijn. Risicobeheersing is het nieuwe toverwoord.

Winst maken met compliance
Compliance zou dus een rol moeten krijgen in de bestuurskamer. Is dat geen wishful thinking? Marketing-, HR- en communicatiemanagers hebben die wens al jaren. “De truc is om te bewijzen dat compliance winstgevend kan zijn,” zegt Demmink: “En dat kan wel degelijk.” De oud-DNB'er denkt dat organisaties veel geld kunnen verdienen door compliant te zijn: “Door besparingen op boetes van toezichthouders, maar vooral door de waardering die bedrijven krijgen – ook op de beurs – als ze hun verantwoordelijkheid in de samenleving nemen.”

“Iedereen is benieuwd hoe we na de kredietcrisis verdergaan”

‘De ontoereikende Wft’
Gelukkig was er ook gelegenheid om even op adem te komen tijdens de uitgebreide lunch in de zonnige tuin van Slot Zeist. Tijd voor de deelnemers om kennis te maken met vakgenoten of even na te praten met één van de gastsprekers. Bijvoorbeeld met Guido Roth, advocaat bij Spigthoff Advocaten, die tijdens het ochtendprogramma een stevig betoog hield over de ontoereikendheid van de Wet op het financieel toezicht (Wft). Zijn stelling: als zelfs toezichthouders als de AFM soms niet weten hoe de Wft moet worden toegepast, hoe kunnen we dat van compliance officers verwachten?

Grote rol voor juristen
Dat spanningsveld voor juristen ziet ook deelnemer Wybe van Dijk, via Brunel Legal werkzaam bij het Ministerie van Financiën, waar hij bezig is met de uitvoering van de garantieregeling voor banken. Van Dijk: “Voor juristen is het soms moeilijk opereren, omdat compliance veel meer is dan juridische kwesties alleen. Je moet als compliance officer bijvoorbeeld diplomatiek en sociaal handig zijn, niet per se de sterkste kwaliteiten van juristen.” Toch denkt Van Dijk dat Brunel Legal, intermediair tussen juridische specialisten en het bedrijfsleven, er goed aan doet nu voorop te lopen in deze nieuwe fase: “Uit de aanwezigheid van al die zwaargewichten op het congres, blijkt wel dat iedereen benieuwd is hoe we na de kredietcrisis met de uitwassen van het liberale kapitalisme omgaan. Het juridische aspect gaat daarin zeker een grote rol spelen.”

Diversiteit
Ook Gert-Jan Kroese van T-Mobile was verrast door de grote diversiteit van de deelnemers: “We hebben bij T-Mobile nog niet zo lang een aparte afdeling compliance, dus het was heel interessant om naar meer ervaren managers te luisteren. Uit de interactie en de discussies, vooral tijdens het middagprogramma, bleek dat er veel behoefte was aan deze ontmoeting.” Dat die behoefte er voorlopig blijft, bevestigt deelnemer Han Kooy van Shell. Hij constateert dat het ook ná Compliance als kans nog moeilijk te omschrijven blijkt wat een compliance officer nu precies doet. Misschien moeten Elsevier Congressen en Brunel Legal de agenda’s alvast naast elkaar leggen voor het compliancecongres van volgend jaar.